Emekli Sandığı
Tarihçesi:
Emekli Sandığı, sosyal güvenlik uygulamasına, tam anlamıyla 1866 senesinde "
Askeri Personel Sandığı" ile başlamıştır. Daha sonra1880 senesinde Mülki İdare
Sandığı kurulmuştur. 1909 senesinde ise bu 2 sandık " Askeri ve Mülki Amirler
Sandığı " olarak bir araya gelmiş ve faliyetlerine devam etmişlerdir. Türkiye
Cumhuriyetinin kurulmasından sonra ise kurumlara dair emekli sandıkları
kurulmuÅŸtur.
1921 senesinde Ereğli Kömür
Havzası Amele Birliği Biriktirme ve Yardımlaşma Sandığı, 1934 senesinde Devlet
Demiryolları ve Limanları İşçileri Emekli Sandığı, 1940 senesinde Köy
Öğretmenleri ve Köy Memurları Emeklilik Sandığı ve benzeri 11 ayrı emeklilik
sandığı kurulmuştur.
KuruluÅŸu:
Farklı kurumlarda çalışmakta
olan kamu
personelinin ayrı sandıklarda farklı emekli mevzuatına tabi tutulması zaman
içerisinde önemli sakıncalar yaratmıştır. Bu sakıncaları ortadan kaldırmak
amacıyla tekaüt veya emekli sandıklarının kaldırılarak, 08.06.1949 tarihinde
TBMM ’de kabul edilen ve 01.01.1950 tarihinde yürürlüğe giren 5434 sayılı yasa
ile T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü kurulmuştur.
5434 sayılı kanunla, kamu
kesiminde çalışmakta olan memurlarla askeri personelin emekliliklerinde ve
maluliyetlerinde kendilerinin, ölümleri halinde ise dul ve yetimlerinin sosyal
güvenliklerini sağlamak amaçlanmıştır.
Başlangıçta sadece memurlar ve
askeri personel Sandığın kapsamında iken daha sonra çeşitli kanunlarla Belediye
Başkanları, İl Daimi Encümen Üyeleri, Milletvekilleri, askeri okul öğrencileri
ve bazı kuruluşlarda sözleşmeli çalışmakta olanlar kapsama dahil edilmiştir.
Vazifeleri:
Emekli Sandığı 1950 senesinden
itibaren, yasal düzenlemelerle yapılan değişikliklerle birlikte günümüzde
aşağıdaki vazifeleri yerine getirmektedir.
-
¨
5434 sayılı
kanun hükümleri gereğince; emekli, malullük, vazife malullüğü, dul ve yetim
aylıklarının bağlanması, değiştirilmesi, yükseltilmesi ve bu aylıkların
kesilmesi ile emekli ikramiyeleri, ölüm yardımı, evlenme ikramiyeleri, toptan
ödeme, keseneklerin geri verilmesi ve sosyal yardım zamlarına ilişkin
iÅŸlemleri yapar. -
¨
Vatani hizmet,
er vazife malullüğü, harp malullüğü, Kore ve Kıbrıs gazileri aylıklarını
baÄŸlar. -
¨
2022 sayılı yasa
uyarınca 65 yaşını doldurmuş muhtaç ve güçsüz kişilere, 65 yaşını doldurmamış
olmakla beraber malul ve sakat olan Türk vatandaşlarına aylık bağlar. -
¨
5434 sayılı
yasanın geçici 139 uncu maddesi uyarınca sağlık yardımları yapar. -
¨
Amaçlarını
gerçekleştirmek için gerekli gelirleri toplar ve yasada yazılı şartlar
çerçevesinde işletir. -
¨
Harp
malulleriyle şehit dul ve yetimlerine tekel paylarının ödeme işlemlerini
yapar. -
¨
Dinlenme ve
Bakımevleri tesis eder ve işletir.
-
¨
2978 sayılı
Vergi İadesi Hakkındaki Kanun uyarınca Sandıktan aylık alan emekli, dul ve
yetimlerin vergi iadesi işlemlerini yürütür. -
¨
Kanunlarla
kendisine verilen diÄŸer vazifeleri yerine getirir.
Tc Emekli Sandığı Sorgulama



